Loksins, loksins fékk ég að sjá stórmynd Martins Scorsese sem er búin að vera í bígerð í fjöldamörg ár. Mynd þar sem lofað var epískri sögu sem gerist á tímabili sem hingað til hefur ekki hlotið mikla umfjöllun. Ég var því orðinn meira en lítið spenntur þegar ég settist niður í sætið í bíóinu og beið eftir að myndin byrjaði. Næstum þremur tímum seinna var fyrsta hugsunin sem kom upp í huga minn: "Var þetta virkilega allt?"

Nú megið þið ekki misskilja mig. Myndin er nefnilega alveg svakalega flott. Sögusviðið, sem er New York borg um miðja 19. öldina, sprettur hreinlega upp lifandi á skjánum. Borgin sem við fáum að sjá þarna er líka afar ólík þeirri sem við þekkjum í dag. Á þessum tíma ríkir hálfgerð lögleysa og yfirráðin eru í höndum hverfisgengja sem berjast sín á milli blóðugum bardögum um völdin. Scorsese hefur greinilega lagt gríðarlegt kapp á að koma borginni sem allra best til skila og virðist allt niður í minnstu smáatriði vera algjörlega útpælt. Sem innsýn í New York á þessum tíma er myndin nánast fullkomin. En þar komum við einmitt líka að helsta galla þessa verks. Sagan sjálf stendur engan veginn undir öllum metnaðinum sem hefur verið lagður í að gera umhverfi hennar glæsilegt. Hún er í raun ofureinföld. Sviðið er Five Points hverfið þar sem tvö gengi berjast um völdin. Annars vegar hinir innfæddu sem leiddir eru af Bill the Butcher (Daniel Day-Lewis) og hins vegar gengi írskra innflytjenda sem leiddir eru af presti að nafni Vallon (Liam Neeson). Í fyrstu senunni sjáum við Bill myrða Vallon í stórum bardaga fyrir framan ungan son hans. Líða svo nokkur ár. Sonurinn (Leonardo DiCaprio) kemst til manns og snýr til baka flestum ókunnugur. Bill sem ræður nú öllu tekur hann undir verndarvæng sinn en Vallon yngri hyggur þó á hefndir og verður úr klassísk hefndarmelódrama. Inn í þetta blandast svo ástarþríhyrningur milli þeirra tveggja og þjófs sem Cameron Diaz leikur. Meira er það ekki.

Þetta er saga sem við höfum séð hundrað sinnum áður en hér er búið að lengja hana í þrjá tíma án þess að hún standi undir því. Þar að auki er persónusköpunin takmörkuð og er manni því raunar slétt sama um hvor hefur betur. Ástæðan fyrir þessu er líka kannski einmitt sú ofuráhersla sem er lögð á útlitið en svo virðist sem Scorsese hafi næstum því gleymt sögunni sem er algjör synd. Þetta sýnir sig best í því að það er iðulega verið að sýna okkur alls konar hluti úr lífinu í borginni sem koma sögunni nákvæmlega ekkert við eins og t.d. öll þau mismunandi nöfn sem gefin eru þjófum eða deilur milli lögreglu og slökkviliðs. Í þessu öllu saman verða einfaldlega bæði sagan og mannlegi þátturinn undir.

Leikurinn er almennt ágætur. Langbestur er Daniel Day-Lewis sem leikur af svo miklum krafti að hann litar hreinlega upp skjáinn. Sístur er hins vegar DiCaprio sem gat aldrei sannfært mig um að hann væri eins harður nagli og hann átti greinilega að vera.

Því miður virðist meistari Scorsese hafa fallið í þá allt of algengu gryfju að einblína um of á útlit frekar en innihald. Myndin er þó engan veginn slæm, hins vegar alls ekki eins góð og hún hefði getað verið. - Hallur Örn Jónsson