Hver er uppáhaldsmynd
Egils Helgasonar?

Snemma á barnsaldri varð ég fastagestur í Háskólabíói, ég hef varla verið meira en 8-9 ára þegar ég byrjaði að fara þangað einn á fimm sýningar. Æ síðan hef ég verið veikur fyrir stórmyndum eins og þá voru í tísku, dálítið stirðbusalegum og hátíðlegum, og sem löngu hætt er að framleiða. Þetta eru gamaldags epískar myndir, ógnarlegar að lengd og umfangi, og þykja núorðið frekar kjánalegar. Úr þeim flokki getum við nefnt myndir sem mér þykir ógn gaman að og get reyndar horft á aftur og aftur: Lawrence of Arabia, Dr. Zhivago, A Bridge Too Far, The Ten Commandments, Quo Vadis (já, ég er veikur fyrir biblíumyndum), The Fall of the Roman Empire (og líka Rómverjamyndum). Þegar ég fer á vídeóleigur leita ég yfirleitt að svona myndum, en því miður, ég er búinn að sjá þær allar.

Ég ætla alls ekki að halda því fram að þetta séu bestu myndir í heimi. Seinna kynntist ég því sem ég álít enn vera merkustu kvikmyndabylgju sögunnar, frönsku nýbylgjunni sem átti sitt blómaskeið á árunum frá 1958-1965. Frakkarnir sem þá störfuðu reyndust óhemju nýjungagjarnir, einkum þeir Francois Truffaut, Jean Luc Godard, Louis Malle og Alan Resnais. Þeir æddu með kvikmyndavélina út úr myndverunum, fóru út á göturnar að taka, og niðurstaðan var sú að þeir komust miklu nær venjulegu fólki en áður hafði þekkst í kvikmyndasögunni. Þeir höfðu feiknarleg áhrif, líka á kvikmyndagerðina í Hollywood, bíómyndir en ekki síður á auglýsingar og tísku. Myndirnar hafa elst misvel, en Les Quatre Cents Coups, Tirez sur le Pianiste og Jules et Jim eftir Truffaut eru meistaraverk og þá ekki síður hin kolsígilda A Bout de Souffle eftir Godard.

Ég verð líka að játa að ég er ennþá veikur fyrir Ingmar Bergman. Ég sá myndirnar hans í kvikmyndaklúbbnum hjá Friðriki Þór fyrir meira en tveimur áratugum. Ég var á réttum aldri, móttækilegur fyrir snilldinni. Ég á ennþá til að leigja myndir eftir hann á vídeó og fer stundum í bíó í París þar sem hefur staðið yfir Bergman-hátíð síðan ég kom fyrst til borgarinnar fyrir löngu. Bestu myndirnar eru Villt jarðarber og Bros sumarnæturinnar frá því í lok sjötta áratugarins. Þær sýna það sem fæsta grunar, að Bergmann er mikill húmoristi.

Ég get varla nefnt eina mynd sérstaklega sem ég held upp á. Mér þykir afar vænt um litla mynd sem heitir Local Hero og er eftir náunga sem heitir Bill Forsyth. Húmorinn í henni er þægilega yfirlætislaus. Af núlifandi kvikmyndagerðarmönnum held ég að Martin Scorsese sé einna markverðastur; hann er einlægur unnandi kvikmyndanna, brennandi í andanum, eins og sést á ævistarfi hans sem er misjafnt en alltaf forvitnilegt. Svo hef ég á tilfinningunni að Ang Lee sé varla neitt minna en séní - myndin hans Skríðandi tígur/Falinn dreki er eitthvað frumlegasta snilldarverk sem ég hef séð á ævinni.

Egill Helgason,
fjölmiðlamaður.